Terimler Sözlüğü

Deniz yolu, konteyner ve dış ticarette kullanılan 237 terimin sade bir dille açıklamaları. Kelimeyle arayın veya harfe göre süzün. Her başlıkta İngilizce terim ve Türkçe karşılığı yer alır.

Tüm terimler listeleniyor

Acceptance Credit / Kabul Kredili Ödeme: Mal bedelinin belirli bir vadede ödenmesini taahhüt eden ve bu ödemeye bir poliçenin araç olduğu ödeme şeklidir. a) Kabul Kredili Akreditif b) Kabul Kredili Vesaik Mukabili c) Kabul Kredili Mal Mukabili
Acceptance Letter of Credit / Akreditifli Ödeme: İthalatçının verdiği talimat doğrultusunda, ithalatçının çalıştığı bankanın belirli bir meblağa kadar ve belirli bir vade için istenilen koşulların yerine getirilmesi ve ihracatçı tarafından ihraç edilen malların ihracına ilişkin belgelerin ibrazı karşılığında ihracatçıya ödeme yapılacağını taahhüt eden ödeme şeklidir.
Advising Bank / Muhabir Banka: İhracatçının bankası.
Against All Risks (AAR): Sigorta poliçesi, her türlü kayıp veya hasara karşı teminat sağlayan bir sigorta poliçesidir.
Agency Agreement: Liman acentesini belirleyen ve acentenin sorumluluklarını tanımlayan anlaşmadır.
Agency Fee: Bir gemi sahibi veya gemi operatörü tarafından bir liman acentesine ödenecek ücrettir.
Agency Tariff: Bir acentenin birçok taşıyıcı adına yayınladığı tarife.
Agent: Bir sözleşme veya vekalete dayanarak başkası ya da bir firma adına sözleşme düzenlemeye ve hareket etmeye yetki almış kişi veya kurum.
All In: Yükü çıkış noktasından varış noktasına taşımak için gereken tüm ücretlerin dahil edildiği navlun fiyatıdır.
All-Risk Insurance: Deniz sigortası poliçelerinde yangın, çarpışma, hırsızlık vb. dış etkenlerden kaynaklanan kayıp ve hasarları kapsayan, ancak maldaki çürüme gibi doğuştan gelen kusurları, hatalı paketleme ve savaş, grev, ayaklanma olaylarını kapsamayan maddedir.
Amendment: Akreditifin şart ve koşullarındaki değişikliktir. Değişiklikler ancak işlemin tüm taraflarının mutabakatı ile yapılabilir.
American Bureau of Shipping (ABS): 1862'de kurulmuş bir Amerikan denizcilik sınıflandırma kuruluşudur. Deniz ve açık deniz varlıklarının tasarımı, inşası ve operasyonel bakımı için standartların geliştirilmesi yoluyla can, mal ve doğal çevrenin güvenliğini teşvik etmeyi amaçlar.
American National Standards Institute (ANSI): Uygunluk değerlendirme sistemlerini ve gönüllü konsensüs standartlarını sağlayarak, küresel olarak ABD'nin iş rekabeti geliştirmekten sorumlu, kar amacı gütmeyen bir kuruluştur.
ANSI X-12: Amerikan Standartları Komitesi, ABD'de elektronik veri değişimi standartlarını belirlemekle yükümlü kuruluş.
Applicant: Akreditif amiri olup, akreditifin açılması için talepte bulunan taraf anlamına gelir. Ticari akreditiflerde amir ithalatçı firmadır.
Appraisement: Gümrük yetkilileri tarafından ithal edilen malın vergilendirilecek değerinin belirlenmesi.
Arbitrary: Sabit fiyatın üstüne keyfi, ihtiyari fiyat koyma.
Arrival Date: Malların veya bir nakliye aracının, teslim yerine varacağı tarihtir.
Arrival Notice / Varış İhbarnamesi: Mal belirtilen noktaya ulaştığında, taşıyıcının alıcıya veya acentesine gönderdiği nota.
Asylum Harbour: Fırtınada sığınma amaçlı kullanılan limandır.
Automated Commercial System (ACS) / ACE: ACE ticaret katılımcıları ile ABD Gümrük ve Sınır Koruması arasında veri alışverişi için kullanılan bir sistemdir. Elektronik manifestolar, kargo bültenleri dahil ticari işlemlerle ilgili tüm veri iletimlerini kabul eder.
Automated Manifest System (AMS): ABD'nin potansiyel güvenlik tehditlerini engelleme çabalarının ayrılmaz bir parçasıdır. 2004 yılında kurulmuş, deniz, hava, demiryolu ve karayolu kargo transferi alanlarında uygulanabilen yük takip sistemidir.
A.T.A Carnet: Eşyaların gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan ve milli gümrük belgesi yerine kullanılmak üzere düzenlenen belgedir.
A.TR. Movement Certificate: Türkiye ile Avrupa Birliği'nde serbest dolaşımda bulunan eşyanın tercihli rejimden yararlanabilmesi için ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenen belgedir.
Ballast Bonus (BB): Kiracının teslim limanına yük bulamaması nedeniyle kiracının gemiyi boş olarak teslim limanına getirmek için yaptığı masraflar.
Baltic and International Maritime Council (BIMCO): Gemi sahiplerini temsil eden uluslararası denizcilik birliklerinin en büyüklerinden biridir. Dünya ticari nakliye tonajının yaklaşık %60'ını temsil etmektedir.
Baplie: Denizcilik sektöründe yaygın olarak kullanılan bir EDIFACT mesajıdır. Bir okyanus gemisindeki yükün tam istifleme konumlarını bildirmek için konteyner taşımacılığında kullanılmaktadır.
Bareboat Charter: Geminin mürettebatsız olarak kiralandığı bir kiralama türüdür. Gemiyi kiralayan, tüm işletme masraflarını öder.
Barge: Düz dipli uzun, dar bir teknedir. Özellikle kanallarda ağır yükleri taşımak için kullanılır.
Bay Plan: Gemideki tüm konteynerlerin yerlerini gösteren bir istifleme planı.
Beneficiary: Akreditif lehtarı olup, lehine akreditif açılan taraf anlamına gelir, genellikle ihracatçı firmadır.
Berth: Geminin rıhtıma yanaşması.
Bill of Lading / Yükleme Konşimentosu: Bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını, gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senettir.
Booking: Gemi ile yük gönderebilmek için yükleme öncesi rezervasyon yapma veya yer alma.
Breakbulk Cargo: Standart nakliye konteynerlerine uymayan genel kargo veya mallardır. Paletli, torbalı, bağlı, bohçalı, varilli ve kasalı olarak gönderilen mallar.
Broker: Armatör ile kiracı arasında aracılık yapan ve bundan komisyon kazanan, gemiye yük, yüke gemi bulan kişi ve kuruluşlardır.
Buffer Stock: Fiyat ve miktarı kontrol etmek için fazladan mevcut olduğunda satın alınan ve depolanan, yeterli olmadığında satılan büyük bir emtia arzı.
Bulk Cargo: Doğrudan bir geminin ambarına yüklenen kargo.
Bunker Adjustment Factor (BAF): Geminin yakıt fiyatındaki artışı hesaba katacak şekilde ayarlanmış bir navlun ücreti veya ek bir ücrettir.
Buoy / Şamandıra: Belirli bir konuma sabitlenmiş ve navigasyona yardımcı olarak hizmet eden tanımlanmış şekil ve renkte kayan bir nesne.
Bureau Veritas: 1828'de Anvers'te kurulmuş Fransız menşeli bağımsız gözetim, denetleme, belgelendirme ve risk önleme alanlarında çalışan global bir kuruluştur.
Cabotage / Kabotaj: Bir devletin kendi limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı olup, devletin deniz ticaretinde kendisine tanıdığı ayrıcalıktır.
Captain Receipt / Kaptan Makbuzu: Akreditif gereği Kaptan beraberi gitmesi gereken ihracat evraklarının gemiye alındığını ve Alıcıya teslim edileceğini belgeleyen evraktır.
Cargo Insurance / Kargo Sigortası: Gönderilerin fiziksel hasar veya hırsızlıktan korunmasında kullanılır. Malların değerinin taşımacılık sırasında oluşabilecek potansiyel kayıplara karşı korunmasını sağlar.
Cargo Manifest / Kargo Manifesto: Bir kargo gemisinde bulunan tüm kargoların birleştirilmiş listesidir.
Carriage and Insurance Paid To (CIP): Taşıma ve Sigorta ödenmiş. İhracatçı önceden kararlaştırılmış varış yerine kadar navlumu ödeme sorumluluğunu üstlenir. Sigorta satıcıya aittir.
Carriage of Goods By Sea Act (COGSA): Amerika Birleşik Devletleri'ne ve ABD'den yapılan okyanus gönderileriyle ilgili olarak kargo göndericileri ile gemi sahipleri arasındaki hak ve sorumlulukları düzenleyen bir ABD Tüzüğü.
Carriage Paid To (CPT): Taşıma ücreti ödenmiş teslim. İhracatçı önceden kararlaştırılmış varış yerine kadar navlumu ödeme sorumluluğunu üstlenir. Sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur.
Carrier: Taşıma sözleşmesinde taşıma performansını gerçekleştirmeyi veya tedarik etmeyi taahhüt eden herhangi bir kişi veya kuruluş.
Cash Against Documents / Vesaik Mukabili Ödeme: İhracatçının malları sevk etmesinden sonra bunları temsil eden sevk vesaiklerinin ödeme veya poliçe kabulü karşılığında banka aracılığı ile ithalatçıya teslimine imkan veren bir ödeme şeklidir.
Cash Against Goods / Mal Mukabili Ödeme: İhraç edilen malın bedelinin malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödendiği ödeme şeklidir. İhracatçının en çok risk üstlendiği ödeme şeklidir.
Cash Payment / Peşin Ödeme: İthalatçının mal bedelini ihracatçıya fiili ihraçtan önce ödediği ödeme şeklidir.
Certificate of Analysis / Analiz Raporu: Gıda veya ilaç gibi ürünler üzerinde yapılan bilimsel testlerin sonuçlarını gösteren, kimyasalları listeleyen resmi bir belgedir.
Certificate of Origin / Menşe Şehadetnamesi: Dış ticarete konu malların menşeini yani üretildiği ülkeyi gösteren belgedir.
Change of Destination (COD) / Varış Yeri Değişikliği: Konşimento üzerinde bulunan boşaltma limanı veya teslimat yerinden farklı bir yere tahliye veya taşıma değişikliği talebi.
Charter Party: Bir gemi sahibi ile geminin tamamını veya bir kısmını belirli bir yolculuk veya süre için kiralayan kişi arasındaki sözleşme.
Chassis: Konteyneri yol üzerinde hareket ettirmek için bir konteynerin yerleştirildiği römork veya tekerlekli ünite.
Clean On Board / Temiz Yükleme: Yükün gemiye hasarsız olarak yükleneceğini veya yüklendiğini belirten koşul.
Combined Bill of Lading / Karma Taşıma Belgesi: Malların taşımasında birden fazla taşıma aracı söz konusu olduğu durumlarda malların teslim alındığı yerden varış yerine kadar taşınacağını gösteren belgedir.
Combined Transport / Kombine Taşımacılık: Taşımanın çıkış noktasından varış noktasına kadar en az iki taşıma ile yapılması demektir.
Commercial Invoice / Ticari Fatura: Satılan malın cinsi, ismi, miktarı, birim satış fiyatı ve toplam bedeli gibi bilgileri gösteren kesin satış faturasıdır.
Commodity: Ticari değeri olan şey, para ile alınıp satılan nesne. Belirli bir tür ürün veya mal.
Conference: Belirli ticaret yollarında tekdüze navlun oranları ve ortak iş koşullarında düzenli hizmet sunmak için iki veya ikiden fazla nakliye hattı arasında yapılan düzenlemedir.
Confirming Bank / Teyit Bankası: Amir bankanın talebi veya verdiği yetki üzerine akreditife teyidini ekleyen banka.
Congestion Surcharge: Liman sıkışıklığı sebebi ile oluşan ek masraflara karşılık, gemi hatlarının navluna eklediği ilave ücret.
Consignee: Malların sevki veya teslimi için yapılan bir navlun sözleşmesinde alıcı olarak adı geçen kişi veya firma.
Consignor: Malların sevki veya teslimi için yapılan bir navlun sözleşmesinde gönderici olarak adı geçen kişi veya firma.
Consolidation: Parsiyel yüklerin, bir konteynerde, Freight Forwarder tarafından tek bir sevkiyatta birleştirilmesi ve tek bir sevkiyat olarak bir varış noktasına taşınması.
Consortium: Ortak bir faaliyete katılmak amacıyla kaynaklarını bir araya getirmek için iki veya daha fazla kişi, şirket veya kuruluştan oluşan bir dernektir.
Consular Invoice / Konsolosluk Faturası: Malın gideceği ülkenin konsolosluğu tarafından mal menşei, birim fiyatı ve mal değerinin onaylandığı faturalardır.
Container: Genellikle denizaşırı gönderiler için kullanılan yük sevkiyatı için tasarlanmış hava koşullarına dayanıklı kutu.
Container Depot: Boş konteynerlerin depolama alanı.
Container Seals: Konteynerleri sabitlemek için kullanılan tek seferlik kilitlerdir. Kayıt ve güvenlik amacıyla numaralandırılmıştır.
Container Yard (CY) / Konteyner Sahası: Gemiye yüklenmeden veya boşaltılmadan önce, konteynerler için terminalde belirlenmiş bir depolama alanıdır.
Cost and Freight / C&F (CFR): Mal bedeli ve navlun ödenmiş teslim. İhracatçı malları gemiye yükler ve belirlenen varış limanında boşaltana kadar tüm giderleri ve navlunu öder. Sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur.
Cost, Insurance and Freight (CIF): Mal bedeli sigorta ve navlun ödenmiş teslim. İhracatçı malları gemiye yükler ve belirlenen varış limanında boşaltana kadar tüm giderleri ve navlunu öder. Sigorta satıcıya aittir.
Cross Trade: İki ticaret ülkesi dışındaki bir ülkeden yapılan ticaret.
Customs Clearance: Gümrükleme veya Gümrük işlemleridir.
Customs Declaration Form / Gümrük Beyannamesi: Gümrük idarelerine, yurda girecek veya çıkacak olan eşyaya ilişkin özelliklerini, boyutlarını, niteliklerini belirten yazılı beyan belgesidir.
Customs Trade Partnership Against Terrorist (CTPAT): Genel uluslararası tedarik zincirini güçlendirmek ve ABD sınır güvenliğini güçlendirmek amacıyla hükümet ve sanayi arasında gönüllü bir girişimdir.
Cut Off Time: Konteynerlerin bir gemiye veya belirlenen noktaya teslim edilebileceği son zaman.
Dangerous Goods (DG): Sağlık için önemli risk oluşturabilen ve bu nedenle taşımacılığı özel düzenleyici rejimlere tabi olan maddelerdir.
Dangerous Goods Declaration (DGD): Gönderici tarafından yapılan tehlikeli mal içeriği beyanı.
Deadweight (DWT): Bir taşıt aracının veya geminin yüksüz durumdaki ağırlığı.
Deck Cargo: Geminin güvertesinde taşınan kargodur.
Delivered at Place (DAP): Belirlenen noktada teslim. İhracatçı malları yükleyip kendi ülkesinin gümrüğünden geçirdikten sonra kararlaştırılan varış yerine ulaştırır ve boşaltmayı alıcıya bırakır.
Delivered at Place Unloaded (DPU): Belirlenen noktada eşya boşaltılmış teslim. İhracatçı malları yükleyip kararlaştırılan varış yerinde boşaltır.
Delivered Duty Paid (DDP): Gümrük resmi ödenmiş teslim. Her iki gümrükteki vergi ve masraflar, navlun, ara taşıyıcı organizasyon ve masrafları ihracatçıya aittir.
Delivery: Malları bir yerden başka bir yere götürmek.
Delivery Order / Yük Teslim Talimat Formu: İthalatçı firmanın kendisine gönderilen mal ve eşyaları gümrükten teslim alabilmesi için gereken belgedir.
Demurrage: Yükleme veya boşaltma için belirli bir süre aşıldığında armatöre veya taşıyıcıya ödenen ekstra ücretler.
Detention: Liman dışındaki zamanı ifade eder. Alıcı, izin verilen serbest günlerin ötesinde taşıyıcının konteynerini tutarsa, alıkoyma ücreti alınır.
Dimension: Uzunluk, genişlik ve derinlik birimlerinin her biri, boyut, fiziksel bir niceliğin temel ölçüleri.
Door-to-Door: Satıcı tesislerinden alıcı tesislerine taşımayı kapsayan bir taşıma hizmeti.
Dry Dock: Gemilerin onarımı için hazırlık süreçlerinin gerçekleştirildiği alandır.
Duty: Hükümetler tarafından malların ithalatı, ihracatı veya tüketimine uygulanan vergi.
Economic Operator Registration and Identification (EORI): Gümrük idaresinin ilgili şirketi tanımlamasına izin veren bir tür kimlik numarasıdır. ENS Beyanı ve MRN Numarası almak için EORI numarası olmalıdır.
Electronic Data Interchange (EDI): Elektronik veri değişimi anlamına gelir. İş belgelerinin standart bir biçimde şirket içi iletişimini sağlar.
Electronic Funds Transfer (EFT): Elektronik fon Transferi anlamına gelir. Aynı ülke içinde yapılan bankalararası para transferi işlemi EFT olarak adlandırılır.
Entry Summary Declaration (ENS Declaration): Malların AB'ye ithal edilmesi durumunda ilk girişin gümrük idaresine önceden sunulması gereken tüm kargo bilgilerinden oluşur.
ETA: Tahmini Varış Zamanı (Estimated Time of Arrival).
ETB: Tahmini yanaşma zamanı (Estimated Time of Berthing).
ETS: Tahmini Seyir Zamanı (Estimated Time of Sailing).
EUR.1. Movement Certificate / EUR.1. Dolaşım Belgesi: Eşyanın menşe ülkesini gösteren belgedir. Türkiye'nin STA imzaladığı ülkelere yönelik ihracatlarda malın gümrük indiriminden yararlanması amacıyla düzenlenen belgedir.
Ex Works (EXW): İşyerinde teslim. Satıcı sözleşmede belirtilen işyerinde malları alıcıya teslim eder. Bu teslim şekli satıcıya en az, alıcıya en fazla sorumluluk yükleyen teslim şeklidir.
Export License: Başka ülkelere satış yapabilmek için mal ihraç etme izni.
Express Release Bill of Lading (Surrendered Bill of Lading): Tam Takım Konşimento taşıyıcının merkez ofisine teslim edilirse, gönderiyi varış noktasında almak için konşimentonun orijinaline gerek kalmayacaktır.
FCL/FCL: Tek bir yükleyici tarafından yüklendiğini, tek bir alıcıya sevkedileceğini gösterir.
FCL/LCL: Tek bir yükleyici tarafından yüklendiğini, birden fazla alıcıya sevkedileceğini gösterir.
Federal Maritime Commission (FMC): Washington DC'de bulunan ve ABD'nin okyanus yoluyla uluslararası taşımacılığının düzenlenmesinden sorumlu olan bağımsız bir federal kurumdur.
Feeder Vessel: Aktarma servisleri için kullanılan küçük kapasiteli kısa mesafe gemileridir.
FI – FO / Free In – Free Out: Taşıyıcının vermiş olduğu navlun teklifinin, konteynerleri yükleme limanında gemiye yükleme ve tahliye limanında gemiden boşaltma masraflarını kapsamadığını belirten terimdir.
FI – LO / Free In – Liner Out: Navlun teklifinin, konteynerleri yükleme limanında gemiye yükleme masraflarını kapsamadığını, fakat tahliye limanında boşaltma masraflarını kapsadığını belirten terimdir.
Force Majeure: Makul bir şekilde beklenen veya kontrol edilemeyen bir olay veya etki nedeniyle bir şirketin katı sözleşme şartlarından ayrılmasına izin veren bir acil durumdur.
Free Alongside (FAS): Gemi yanında teslim. Satıcı malları ihracat gümrükleme işlemleri tamamlanmış şekilde, alıcı tarafından belirlenen geminin yanında hazır eder.
Free Carrier (FCA): Taşıyıcıya teslim. Satıcı ihracat gümrükleme işlemleri yapılmış malları alıcının belirttiği yerde ve belirtilen taşıyıcıya teslim eder.
Free on Board (FOB): Gemide teslim. Satıcı, ihracat yükünün limana kadar nakliyesini yapmakla ve liman masraflarını da içerecek şekilde yükü gemi güvertesine yüklemekle sorumludur.
Free On Rail (FOR): Trende teslim. Satıcının sorumluluğu konteyner trene yükleninceye kadardır. Navlun alıcı tarafından ödenir.
Free On Truck (FOT): Kamyonda teslim. Satıcının sorumluluğu konteyner kamyona yükleninceye kadardır. Navlun alıcı tarafından ödenir.
Free Time: Konteynerlerin liman içerisindeki terminallerde demuraj masrafına tabi olmadan bekledikleri serbest süreye denir.
Free Trade Zone / Serbest Ticaret Bölgesi: Yabancı ve yerli mal ve malzemelerin gümrük vergisi ödenmeden getirilebildiği, genellikle limanların yakınında bulunan özel bir ticaret bölgesidir.
Freight / Navlun: Navlun, Taşıma ücreti.
Freight Collect: Navlunun alıcı tarafından ödeneceğini gösterir.
Freight Forwarder: Nakliye komisyoncusudur. Belirli bir komisyon karşılığında taşıyıcılar ile yük sahipleri arasında aracılık eden firmalardır.
Freight Invoice / Navlun Faturası: Deniz ve/veya iç su yolu ile taşımacılıkta malın taşıma ücretidir.
Freight Manifest / Navlun Manifesto: Bir kargo gemisinde bulunan tüm yüklerin navlun ücretlerini içerir.
Freight Prepaid: Navlunun ihracatçı tarafından ödenmiş olduğunu veya ödeneceğini gösterir.
Full Container Load (FCL): Tek bir göndericiye sahip ve tamamen tüccarın risk ve hesabına yüklenip boşaltılan konteyner.
Fumigation Certificate / Fümigasyon Sertifikası: Buharla dezenfekte edilmiş sevkiyat malzemelerinin uygun şekilde fümigasyona tabi tutulduğunu belirtmek için lisans yetkilisi tarafından verilen onay belgesidir.
Gantry Crane: Gemilere konteyner yüklemek veya boşaltmak için kullanılan liman vincidir. Ray yolları boyunca hareket edebilirler.
Gate-In: Konteynerin terminale girdiğini belirtmek için kullanılan bir terimdir.
Gate-Out: Konteynerin terminalden çıktığını belirtmek için kullanılan bir terimdir.
General Average: Gemi ve yükü birlikte tehdit eden bir tehlikeden onları korumak amacıyla katlanılan masrafların gemi ve navlun sahipleri arasında paylaştırılması işlemidir.
General Rate Increase (GRI) / Genel Navlun Artışı: Armatörler tarafından uygulanan navlun düzenlemesidir.
Genset: Reefer konteynerlerde güç sağlayan jeneratör. Sıcaklığı düzenlemek için kullanılır.
Gross Weight: Ambalaj dahil malların ağırlığı.
Harmonized System (HS): Dünya Gümrük Örgütü tarafından, uluslararası ticareti yapılabilecek tüm ürünleri kapsayan çok amaçlı uluslararası ürün sınıflandırma sistemidir.
Helal Certificate / Helal Belgesi: İslam ülkelerinin et ithalatında talep ettikleri, kesimlerin islami kurallara uygun olduğunu gösterir belgedir.
Hitchment: Farklı yerlerden gelen iki veya daha fazla gönderinin bir varış noktasında birleştirilerek bir alıcıya bir konşimento altında taşınması.
House Bill of Lading: Freight forwarder (Nakliye komisyoncusu) tarafından düzenlenen, taşıma sözleşmesi koşullarını içeren Ara Konşimento veya Forwarder Konşimentosudur.
IMDG Code: Paketli halde tehlikeli yüklerin deniz yolu ile güvenli biçimde taşınması için IMO tarafından geliştirilmiş teknik hükümleri içeren kurallar sistemidir.
Import License: Başka ülkelerden mal satın alabilmek için ithal etme izni.
Importer Security Filing (ISF): ABD Gümrük ve Sınır Koruması tarafından istenen ithalat konteynerleri kargo bilgisi için İthalatçı Güvenlik Dosyalaması işlemidir. '10+2' olarak da bilinir.
Inspection Certificate: Malların satış sözleşmesinde öngörülen koşullara uygunluğunu göstermek amacıyla bir gözetim şirketi tarafından hazırlanan belgedir.
Insurance Policy / Sigorta Poliçesi: Sigortalı ile sigorta firması arasında yapılan sözleşme uyarınca sigortaya konu olan malın risklere karşı sigorta edildiğini kanıtlayan belgedir.
International Federation of Freight Forwarders Associations (FIATA): 1926 yılında kurulmuş, dünya çapında nakliye ve lojistik şirketlerini temsil eden sivil toplum kuruluşudur.
Intermodal Transport: Yüklerin, içinde bulunduğu taşıma ünitesinden aktarılmaksızın, taşıma ünitelerinin aktarılması ile birden fazla taşıma şeklinin bir arada kullanılmasıyla oluşan taşımacılık şeklidir.
International Commercial Terms (INCOTERMS): Uluslararası Ticaret Odası tarafından yayımlanan ve uluslararası ticaret sözleşmelerinde kullanılan ticaret koşullarıdır. İhracatçı ve ithalatçıların hak ve yükümlülüklerini gösterir.
International Maritime Organization (IMO): Uluslararası gemiciliğin emniyetini ve güvenliğini artırmak ve gemilerden kaynaklanan deniz kirliliğini önlemek amacı ile kurulan Birleşmiş Milletler kuruluşudur.
International Ship and Port Security Code (ISPS): Gemiler, limanlar ve devlet kurumları için asgari güvenlik düzenlemelerini içeren, 2004 yılında yürürlüğe giren uluslararası güvenlik kodudur.
International Standard Banking Practice (ISBP): Uluslararası Standart Bankacılık Uygulaması. UCP altında evrakların nasıl incelenmesi gerektiğini açıklayan yayındır.
International Standard Organization (ISO): Üye ülkelerin ulusal standartlar kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan uluslararası standart geliştirme kuruluşudur. Merkezi Cenevre, İsviçre'dedir.
Issuing Bank / Amir Banka: Amir Banka ithalatçının bankası, akreditifi açan banka.
LCL/FCL: Birden fazla yükleyici tarafından yüklendiğini, tek bir alıcıya sevkedileceğini gösterir.
LCL/LCL: Birden fazla yükleyici tarafından yüklendiğini, birden fazla alıcıya sevkedileceğini gösterir.
Less Than Container Load (LCL): Standart konteynerleri doldurmayacak yüklerin başka firma yüklerleriyle tek bir konteynerde birleştirilmesidir.
Letter of Credit (LC): Belirli şartların yerine getirilmesinden sonra, ihraç edilen malların bedellerinin ödenmesini garanti eden mektuptur.
Letter of Indemnity (LOI): Taşıyıcıları sözleşmeden doğan değişiklikler, kargoda meydana gelebilecek olası hasarlar veya diğer olumsuz etkilerden kaynaklanan her türlü sorumluluktan muaf tutan belgedir.
LI – FO / Liner In – Free Out: Navlun teklifinin, konteynerleri yükleme limanında yükleme masraflarını kapsadığını, fakat tahliye limanında boşaltma masraflarını kapsamadığını belirten terimdir.
LI – LO / Liner In – Liner Out: Navlun teklifinin, konteynerleri hem yükleme limanında yükleme hem de tahliye limanında boşaltma masraflarını kapsadığını belirten terimdir.
Logistics: Bir ürünün ilk üreticiden son tüketiciye kadar olan nakliye, depolama, gümrükleme, ambalajlama, dağıtım gibi tüm süreçlerini ifade eder.
Marks and Numbers: Bir ticari malı, herhangi bir nesneyi tanıtmaya, benzerinden ayırmaya yarayan özel isim, numara veya işaret.
Master Bill of Lading: Taşıyıcı firmalar tarafından düzenlenen, taşıma sözleşmesi koşullarını içeren ana konşimentodur.
Material Safety Data Sheet (MSDS): Kimyasalların kullanım ve depolanması sırasında meydana gelebilecek sağlık ve güvenlik açısından risk oluşturabilecek durumları ortadan kaldırmak için hazırlanan bilgilendirme dokümanıdır.
Mother Vessel: Ana gemi sadece büyük limanlara hizmet verir.
Movement Reference Number (MRN): Kargo bilgileri gümrük idaresine önceden bildirildiğinde, ENS bildirimi sonrası gümrük ofisi tarafından otomatik olarak tahsis edilen benzersiz bir numaradır.
Multimodal Transport: Yüklerin birden fazla taşıma modunun kullanılmasıyla gerçekleştirilen taşımacılık şeklidir. Özellikle dökme yüklerin taşınmasında kullanılır.
Negotiating Bank / İştira Bankası: Poliçeleri iştira eden banka.
Net Weight: Ambalajsız malların ağırlığı.
Non-Vessel Operating Common Carrier (NVOCC): Gemi İşletmeyen Taşıyıcı, okyanus taşımacılığı gemilerini işletmeden malları kendi konşimentosu veya eşdeğer belgeleri altında taşıyan bir taşıyıcıdır.
Notify Party: İhbar Adresi, kargonun varış noktasına varması üzerine taşıyıcı tarafından sevk bilgileri ile bilgilendirilen taraftır.
On-Carriage: Konteynerin varış limana/terminale teslim edilmesinden sonra gerçekleşen taşıma.
Out-of-Gauge Cargo (OOG): Boyutları nedeniyle standart konteynerlere yüklemeye uygun olmayan ve düz konteynerler veya platformlar gibi özel ekipmanların kullanılmasını gerektiren yüklerdir.
Overheight Cargo: Üstü açık bir konteynerin yüksekliğini aşan kargo.
Packing List / Çeki Listesi: İhraç ürünlerin cinsini, adedini, nasıl ambalajlandığını ve net/brüt ağırlık ile hacim bilgilerinin beyan edildiği belgedir.
Pallet: Tedarik Zincirinde yüklerin stoklanmasını, korunmasını ve transferini sağlayan en etkin ambalajdır.
Partial Shipments / Kısmi Gönderi: Bir siparişin birden fazla gönderide teslim edilmesidir. Kısmi sevkiyat yapabilmek için akreditifte mutabık kalınması gerekir.
Phytosanitary Certificate: Bitki veya bitkisel ürünlerin tehlikeli hastalık, zararlı maddeler içermediği ve haşereden korunmuş olduğunu gösteren belgedir.
Place of Delivery: Teslim etme yeri.
Place of Receipt: Teslim alma yeri.
Plimsoll Mark: Bir geminin güvenli yükleme yapabileceği derinlik. Geminin yan tarafında, yaz ve kış için maksimum derinlik belirtilir.
Port: Gemilerin barınmalarına, yükleme ve tahliye yapmalarına imkan verir.
Port of Discharge (POD): Tahliye limanı.
Port of Loading (POL): Yükleme limanı.
Positioning: Boş ekipmanın ihtiyaç olmayan alanlardan ihtiyaç olan alanlara taşınması.
Pre-Carriage: Konteynerin yükleme limana/terminale teslim edilmesinden önce gerçekleşen taşıma.
Proforma Invoice / Proforma Fatura: Satıcı tarafından alıcıya gönderilen bir satış teklifi ya da ön fatura niteliğindedir.
Protection and Indemnity Insurance (P&I): Bir taşıyıcının taşıma sırasında kargoya verilen hasara ilişkin üçüncü şahıs risklerini, savaş risklerini ve çevresel hasar risklerini kapsayan sigortadır.
Received for Shipment Bill of Lading / Tesellüm Konşimentosu: Malların gemiye yüklenmesini beklemeden, rıhtımda teslim alındığında verilen konşimento.
Reimbursing Bank / Rambursman Bankası: Ödeme veya kabul bankası ile iştira bankasını ramburse edecek olan bankadır.
Restow: Yeniden istiflemek.
Return Cargo: Mahreci iade, bir eşyanın geldiği yere geri gönderilmesi demektir.
Ro-Ro: Otomobil ve hafif kamyon taşımak için kullanılan gemi.
Route: Bir gemi veya uçağın varacağı yere ulaşmak için izleyeceği yol.
Safety Of Life At Sea (SOLAS): Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi, 1974 yılında kabul edilen, denizde canlı kalabilme ve emniyet ile ilgili konuları düzenleyen uluslararası sözleşme.
Said to Contain (STC): Yükleyici beyanına göre demektir.
Salvage: Bir gemiyi, kargosunu ve mürettebatını tehlikeden, yangından, kazadan kurtarmak demektir.
Seawaybill / Deniz Yolu Taşıma Senedi: Kopya olarak düzenlenir, orijinalleri yoktur. Yalnızca kanıt niteliğinde bir işlev görür ve mallara mülkiyet hakkı vermez.
Shipment: Gemi, tren, uçak veya başka bir araçla taşınan yük.
Shipped On Board: Konteynerin gemi güvertesine yüklendiğini ifade eder.
Shipper: Sevk edilen malların tedarikçisi veya sahibi olan kişi veya şirkettir.
Shipper Owned Container (SOC): Kargo sevkiyatı için kullanılan konteyner yükleyiciye aittir.
Shippers Load Stow and Count: Mallar yükleyici tarafından yüklenmiş, istif edilmiş ve sayılmıştır.
Shipping Advice: Malların varış noktasına varmadan önce, göndericinin, alıcıya gönderdiği sevk ihbarıdır.
Shipping Instruction: Yükleme talimatı veya Konşimento talimatı. Yükleme detaylarını içerir.
Ship's Chandlers: Gemiye hizmet veya mal tedarik eden kişidir.
Short Sea Shipping: Coğrafi Avrupa'da yer alan limanlar arasında veya Avrupa sınırındaki kapalı denizlerde kıyı şeridine sahip limanlar arasında deniz yoluyla kargo taşımacılığı.
Short Shipped: Yüklenmesi planlanan fakat gemiye yüklenemeyen gemiyi kaçıran kargo.
Slot: Taşıyıcının, diğer taşıyıcının gemisindeki yerin bir bölümünü kiralaması.
Standard Carrier Alpha Code (SCAC): Öncelikli olarak ABD devlet kurumları tarafından kullanılan kod. Gümrüğün ülkeye giren taşıyıcıları izlemesine yardımcı olmaktadır.
Standard International Trade Classification (SITC): Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası ticarette kullanılan malları hiyerarşiye dayalı olarak sınıflandırmak için geliştirilen standart sayısal koddur.
Storage: Liman işletmecisinin kontrolü altında bulunan terminallerde konteyner muhafaza etme ücreti.
Stuffing: Yükün bir konteynere yüklenmesi.
Surcharges: Deniz navlunu üzerindeki ek ücretler.
Survey: Hasarın kapsamını ve nedenini belirlemek için malların muayenesi.
SWIFT: Bankalar arası Global Finansal İletişim Organizasyonu anlamına gelir. Farklı ülkelerdeki iki banka arasında gerçekleştirilen para transfer işlemine denir.
Tare Weight: Boş bir konteynerin ağırlığı.
Terminal: Malların yüklenmesi ve boşaltılması için gemileri yanaştıracak özel donanıma sahip limanın bir parçası.
Terminal Handling Charge (THC): Konteynerlerin gemiye yüklenmeden önce istiflenmesi ve elleçlemesi için tahsil edilen ücret.
TEU: 20 Fit konteyner eşdeğer birimi yaklaşık 6 metredir. 40 Fit konteyner = 2 TEU olarak kabul edilir.
The International Convention for the Prevention of Pollution from Ships (MARPOL): 1973'te imzalanan Denizlerin Gemilerden Kirlenmesini Önleme Uluslararası Sözleşmesi. Kirlilik önleme ve atıkların nasıl bertaraf edileceği hakkında kurallardan oluşur.
TIR Carnet / TIR Karnesi: Uluslararası kara taşımacılığının daha güvenli yapılması için kullanılan bir gümrük transit belgesidir.
Transhipment / Aktarma: Kargo veya konteynerin nihai varış noktasına taşınırken bir taşıma şeklinden diğerine taşındığı bir süreçtir.
UNCITRAL: Uluslararası Ticaret Hukuku Birleşmiş Milletler Komisyonu. 1966'da kuruldu. Uluslararası ticaret hukukunun uyumunu teşvik eder.
Under Deck Shipment: Geminin güvertesi altında, ambarda taşınan yükleme.
Uniform Customs and Practice for Documentary Credits (UCP 600): 1 Temmuz 2007 tarihinde yürürlüğe giren Akreditiflere İlişkin Usuller ve Uygulama Kuralları. ICC'nin Bankacılık Komisyonu tarafından yayınlanmaktadır.
Unstuffing: Yükün bir konteynerden boşaltılması.
Value of The Good is Unknown: Malların değeri bilinmiyor.
VAT (Value Added Tax): Katma değer vergisi bir tüketim vergisi şeklidir. Üretim veya dağıtımının bu aşamasında katma değer üzerinden alınan vergidir.
Verified Gross Mass (VGM): DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) = kargonun net ağırlığı + ambalaj ağırlığı + konteyner darası ağırlığının toplamıdır. SOLAS tarafından zorunlu hale getirilmiştir.
Vessel Operating Common Carrier (VOCC): Gemilere sahip olan ve işleten, diğer kuruluşlara kiralayan nakliye şirketidir.
Vessel Sharing Agreement (VSA): Belirli bir rota boyunca bir gemi hizmetini işletmeyi kabul eden nakliye konsorsiyumu içindeki çeşitli ortaklar arasında yapılan anlaşmadır.
Voyage Number: Taşıyıcı veya acentesi tarafından geminin yolculuğuna verilen referans numarası.
War Risk Surcharge (WRS) / Savaş Risk Ücreti: Savaştan ve diğer risklerden etkilenen bölgelerden geçen gemiler için gemi işletmecisinin kendini korumak amacıyla navlun ücretlerine eklediği ek ücrettir.
Warehouse: Malların yönetimi ve depolanması için özel bir alan. Hammadde, bileşen veya bitmiş ürünler depolanabilir.
World Shipping Council (WSC): Uluslararası liner denizcilik endüstrisini temsil eden birincil sanayi ticaret birliğidir.
World Trade Organization (WTO): Uluslararası ticareti düzenleyen ve kolaylaştıran hükümetler arası kuruluştur.

Sık sorulan sorular

Sözlük hangi konuları kapsıyor?

Deniz yolu taşımacılığı, konteyner taşımacılığı, taşıma belgeleri, ödeme yöntemleri ve dış ticarette kullanılan terimleri.

Terimler İngilizce ve Türkçe mi veriliyor?

Evet. Her maddenin başlığında İngilizce terim ve Türkçe karşılığı yer alır.

Tanımlar hukuki tavsiye midir?

Hayır. Yaygın kullanımı sade bir dille anlatır. Sözleşmelerde kesin ifadeyi bankanız, sigortacınız veya nakliyecinizle teyit edin.

← Tüm araçlar

Bir terimi sorun